Aangezichtspijn is een verzamelnaam voor pijn in het gezicht, tussen het voorhoofd en de kin, inclusief de oren. Acute aangezichtspijn treedt plotseling op, bijvoorbeeld bij tand- of kiesproblemen of bij een neusbijholteontsteking. Bij chronische aangezichtspijn komen de pijnscheuten langdurig en voortdurend terug.

Kenmerken van aangezichtspijn

Aangezichtspijn zijn aanvallen van heftige pijnscheuten in het gezicht. De pijn zit meestal aan één kant van het gezicht: in het voorhoofd, in de neus en bovenkaak of in de lip, tong of onderkaak. De pijnscheuten duren seconden tot minuten. Tussen de pijnaanvallen heeft u geen pijn.
De term aangezichtspijn is eigenlijk een verzamelnaam voor een lange lijst van aandoeningen, die soms wel, maar meestal niet aan elkaar verwant zijn. De symptomen en oorzaken, en daardoor ook de behandeling, verschillen sterk van elkaar.
In de Richtlijn Aangezichtspijn (2013) wordt onderscheid gemaakt in, onder andere, de volgende aandoeningen:

  • Aandoening van tanden, kaken en mondholte
  • Pijn door problemen van de kauwspieren of van het kaakgewricht (‘pijn door temporomandibulaire disfunctie of TMD-pijn’)
  • Zenuwpijn (neuralgie/neuropathie) ter hoogte van het hoofd en aangezicht, waaronder Trigeminus Neuralgie
  • Migraine, met pijn die uitstraalt in het aangezicht
  • Trigeminale autonome hoofdpijnsyndromen, vooral clusterhoofdpijn

Oorzaken van aangezichtspijn

De oorzaken van aangezichtspijn zijn per aandoening verschillend. Genoemd kunnen worden bacteriële infecties en ontstekingen, tandheelkundige problemen of eerdere tandheelkundige behandelingen, gezwellen, Mutiple Sclerose, overbelasting door verkeerde mondgewoontes, verwondingen in het aangezicht, compressie van de trigeminus zenuwknoop of andere zenuwen, en botproblemen. In veel gevallen is het lastig om de oorzaak te vinden, en soms lukt dat dan ook niet.

Trigeminusneuralgie

Trigeminusneuralgie is de meest voorkomende vorm van aangezichtspijn. Deze wordt veroorzaakt door irritatie van de nervus trigeminus (drielingzenuw) die zich tussen de schedel en de hersenen bevindt. De pijn bij deze vorm van aangezichtspijn wordt ervaren als elektronische stroomstoten die worden veroorzaakt door ‘normale prikkels’ zoals tanden poetsen, eten, praten, scheren, de huid aanraken of koude wind. In de meeste gevallen is er geen aanwijsbare oorzaak voor het ontstaan van een Trigeminus Neuralgie. Deze vorm van aangezichtspijn kan plotseling verdwijnen en vervolgens na maanden of jaren weer terugkeren. De aandoening ontstaat doorgaans vanaf het veertigste levensjaar en komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Behandeling is vooral allereerst met medicatie, zoals een anti-epileptica of antispasmodica. Deze middelen zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van epilepsie of verkrampingen, maar werken ook dempend op de activiteit van zenuwcellen. 
Indien medicatie niet helpt, kan de arts besluiten de aangezichtszenuw met warmte te behandelen, de zogenaamde Sweet-behandeling. 

Medicijnen en behandeling bij aangezichtspijn

Het spreekt voor zich dat de behandeling verschilt per vorm van aangezichtspijn. In sommige gevallen is medicatie zinvol, in andere gevallen kan een behandeling verlichting bieden.

Mogelijke behandelingen

Mogelijke behandelingen aangezichtspijn: