De volledige naam is: Anterieur Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome, afgekort: ACNES. Dit is de benaming voor een buikwandpijn syndroom. Dit syndroom ontstaat door beknelling van de huidtakjes van de voorste zenuwuiteinden van de tussenribben. Deze zenuwtakjes hebben geen functie voor de buikspieren, maar zorgen alleen voor het gevoel van de huid van de buik.  Deze huidtakjes kunnen afknellen. Hierdoor kan pijn ontstaan, welk kan variëren van af en toe aanwezig in milde vorm, tot een hevige onhoudbare pijn.

Er is nog maar weinig bekend over dit buikwandsyndroom. Dit komt omdat de meeste artsen bij buikpijn vooral denken aan organen als de maag, blinde darm, galblaas, eierstokken, of darmen. In het geval van ACNES zullen bloedonderzoeken, MRI-scans en echo’s geen resultaat opleveren. Veel patiënten belanden onterecht in een medische mallemolen om betrokkenheid van de organen aan te tonen of uit te sluiten. De diagnose ACNES wordt hierdoor pas laat gesteld. Vaak wordt het etiket ‘psychische klacht’ aan de buikpijn gehangen.
 

Symptomen ACNES

·         ACNES-pijn bevindt zich altijd op dezelfde plaats en is door veel mensen met 1 vinger aan te wijzen.

·         Buikklachten verergeren bij inspannende activiteiten en nemen af bij rust.

·         Pijn is vrijwel nooit ’s nachts aanwezig, behalve als men op de aangedane zijde ligt.

·         ACNES kan van het ene op het andere moment ontstaan en dus lijken op acute buikpijn. Maar ACNES kan ook geleidelijk aan ontstaan, langzaamaan steeds irritanter worden of wisselend aanwezig zijn, met soms dagen wel en dan weer geen pijn.

 

Oorzaak

Wat de precieze oorzaak is voor het ontstaan van het ACNES-pijnsyndroom is nog onduidelijk. Wel is er soms sprake van omstandigheden die een relatie met de pijn hebben. Zo geeft een deel van de patiënten aan dat de pijnklachten na een operatie ontstaan, zoals een blindedarmoperatie, een keizersnede of galblaasoperatie. Bij een ander deel is er een relatie met sportieve activiteiten, zoals buikspieroefeningen. Bij sommige vrouwen ontstaat de pijn tijdens een zwangerschap of direct na de bevalling. Vaak is er echter geen duidelijke oorzaak of relatie met een gebeurtenis aantoonbaar.

 

Lichamelijk onderzoek:

  • De arts begint met het testen van de gevoelskwaliteiten van de huid. Dit gebeurt met een wattenstaafje. Bij een groot deel van de patiënten met ACNES kan een rechthoekig gebied worden aangeduid waar de huid minder gevoelig of juist overgevoelig is.
  • Het maximale pijnpunt kan met één vinger gelokaliseerd worden. Wanneer de vinger opschuift, wordt de pijn als minder heftig ervaren. De patiënt wordt gevraagd om het hoofd op te tillen of de benen te strekken, waardoor de buikspier aanspant. In het geval van ACNES verergert hierdoor de pijn. Dit noemen we het symptoom van Carnett.
  • De arts voert een ‘pinch-test’ uit. Hij knijpt voorzichtig in de buikhuid op de pijnlijke plaats om te kijken of dit als opvallend of extreem vervelend wordt ervaren. Alle andere plekken in de buik zijn veel minder pijnlijk. Wel kan het zijn dat de pijn ook meer naar de zijkant toe wordt gevoeld, precies in het verloop van de huidzenuw. Soms bevinden zich ook pijnpunten op de rug.

 

Behandeling ACNES

Enkele patiënten zijn al geholpen wanneer ze horen dat het gaat om een onschuldige aandoening van de zenuwen in de buikwand. Bij deze gevallen is de pijn vaak mild en helpen goede adviezen over bewegen en de houding al erg goed. Helaas is dit echter niet bij alle patiënten het geval. Wanneer de pijn dusdanig de kwaliteit van het leven beïnvloed kan ACNES behandeld worden middels injectie met een lokale verdoving in het gebied waar de zenuw door het kapsel van de buikspier komt, het zogenaamde TAP-blok.

Sinds 2017 worden alleen injecties met verdovende stoffen en zonder corticosteroïden (hormonen) gegeven conform de landelijke normen zoals gesteld in het Maxima Medisch Centrum. Uit een recente studie bleek laatstgenoemde toevoeging namelijk niet te helpen. In sporadische gevallen kunnen onze artsen hier vanaf wijken.
Deze behandeling kan een pijnstillend effect geven van dagen tot weken. Indien de pijn terugkeert is het mogelijk om de behandeling te herhalen. Bij het herhaaldelijk zetten van de injecties dient het pijnstillende effect uiteindelijk langer aan te houden. Een andere methode is het uitschakelen van de zenuwtakjes met hoogfrequente stroom (Pulsed RadioFrequency: PRF).

Pijnstillers werken vaak nauwelijks bij ACNES. Sommige andere medicatie tegen zenuwpijn is wel effectief.

Ook zogenaamde transcutane elektrische zenuwstimulatie (TENS) kan de pijn beïnvloeden. Indien de behandelingen onvoldoende of maar tijdelijke pijnstilling geven is uiteindelijk een operatie een mogelijke overweging.

 

Wanneer geen behandeling helpt

Helaas is er een groep patiënten waarbij geen enkele therapie helpt. Naar schatting ligt dit percentage tussen de 10 en 20 procent. Bij deze patiënten heeft de aandoening een grote invloed op de kwaliteit van leven. Zij worden door de omgeving niet altijd begrepen en zelfs uitkerings- en verzekeringsartsen (h)erkennen de ernst van het probleem niet goed. Middels een multidisciplinair traject proberen we binnen Optimal Care Pijnklinieken deze groep patiënten om te gaan met de pijnbeperkingen.