Bij een kwart van de mensen gaat het bij chronisch dagelijkse hoofdpijn om medicatie-overgebruik. Deze hoofdpijn ontstaat door het langdurig gebruik van te veel pijnstillers. Langdurig is meer dan drie maanden. Teveel (medicijnen) is een relatief begrip. Niemand verwacht dat een zeurende chronische dagelijkse hoofdpijn kan  ontwikkelen door elke dag, 3 maanden lang paracetamol inname. Dit geldt zowel voor de vrij verkrijgbare pijnstillers als voor de medicijnen voor migraine (triptanen).

Idealiter neemt u maximaal twee dagen medicijnen (triptanen en/of gewone pijnstillers) tegen hoofdpijn en zeven dagen helemaal niets. Het gaat dus niet om de hoeveelheid die u slikt, maar de regelmaat waarmee u slikt.

Bij een deel van de patiënten met migraine wordt hoofdpijn in stand gehouden door veelvuldig gebruik van triptanen. De gebruikte aanvalsmedicijnen hebben dan een averechts effect, dit wordt ook wel medicatie-afhankelijke hoofdpijn genoemd. Hiervan spreekt men als iemand op 10 of meer dagen per maand een triptan neemt. Voorbeelden van triptanen zijn: sumatriptan (Imigran®), eletriptan (Relpax®), rizatriptan (Maxalt®), almotriptan (Almogran®), zolmitriptan (Zomig®), frovatriptan (Fromirex®), naratriptan (Naramig®).

De behandeling van deze medicatie-afhankelijke hoofdpijn bestaat uit het staken (afkicken) van alle pijnstillers en triptanen. Dit is niet eenvoudig, maar wel noodzakelijk en helaas ook de enige manier om van medicatie-afhankelijke hoofdpijn af te komen.

Een kwart van de migraine patiënten krijgt te maken met steeds vaker optreden van hoofdpijnaanvallen. Als een patiënt op meer dan de helft van de dagen hoofdpijn heeft, spreken we van chronische migraine. Vaak gebruiken patiënten met chronische migraine te veel acute hoofdpijnmedicatie, meestal triptanen en/of gewone pijnstillers.

De huidige behandeling van deze zeer belastende vorm van hoofdpijn bestaat uit het acuut onttrekken van de aanvalsmedicatie gedurende 2-3 maanden. Niet elke patiënt kan deze ontwenning volhouden, omdat in de eerste weken vaak eerst een verslechtering optreedt van de hoofdpijnklachten voordat deze verbeteren. Er wordt nu onderzocht of het toevoegen van Botox-injecties tijdens de onttrekkingsperiode zinvol is.

Wanneer de chronisch dagelijkse hoofdpijn niet veroorzaakt wordt door teveel pijnstillers, dan is het belangrijk uit te zoeken of de hoofdpijn een symptoom is van een ziekte. In veel gevallen is er echter (helaas) geen oorzaak aan te wijzen.

Naast de episodische migraine met en zonder aura, kennen we ook de chronische migraine. Deze vorm ontstaat uit een episodische migraine zonder aura, die overgaat in een chronische vorm, waarbij iemand meer dan tien migraineaanvallen en/of meer dan 15 hoofdpijndagen per maand heeft. Vaak gaat het chronisch worden van de migraine gepaard met medicatie overgebruik. Door toename van de migraineaanvallen neemt het gebruik van pijnstillers toe. Het innemen van meer dan 15 dagen per maand van paracetamol of ibuprofen/naproxen, of meer dan 10 dagen een triptaan per maand en dat dan gedurende een periode langer dan 3 maanden, kan leiden tot een medicatie overgebruik  Hoofdpijn. Kenmerkend is dat het niet-innemen van de genoemde pijnstillers leidt tot hoofdpijn als onthoudingsverschijnsel. De behoefte bestaat dan om weer pijnstillers te gebruiken en dit leidt tot een vicieuze cirkel van hoofdpijn en gebruik van pijnstillers.

de kenmerken van chronisch dagelijkse hoofdpijn

Chronische dagelijkse hoofdpijn is een vorm van hoofdpijn die meer dan 15 dagen per maand, dus vrijwel dagelijks, aanwezig is. Chronisch dagelijkse hoofdpijn komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. Kenmerkend is dat de pijn vaak al bij het wakker worden aanwezig is, als een constante zeurderige pijn, mild tot matig intens. Minder intens en heftig dan de pijn bij een migraineaanval. Vaak aan beide zijden van het hoofd. Hierbij komen vaak slaapstoornissen en vermoeidheid voor.

medicijnen tegen chronisch dagelijkse hoofdpijn

Chronisch dagelijkse hoofdpijn is lastig aan te pakken. Wanneer uw chronische dagelijkse hoofdpijn wordt veroorzaakt door medicatie overgebruik dan is abrupt en volledig stoppen met de medicijnen de enige oplossing. Doe dat in overleg met uw huisarts, pijnspecialist of neuroloog, aangezien u te maken kunt krijgen met ontwenningsverschijnselen. Twee tot tien dagen na het stoppen met medicijnen kunt u last krijgen van een toename van de hoofdpijn, depressieve gevoelens, lusteloosheid, misselijkheid en slaapstoornissen. Het kan dan moeilijk zijn om de medicatie te laten staan zonder steun van buitenaf.

Na drie maanden kan uw huisarts bekijken wat voor vorm van hoofdpijn u nu werkelijk hebt. Dat is de hoofdpijn waarvoor u ooit de medicijnen bent gaan gebruiken. Die hoofdpijn kan dan met de juiste behandeling goed worden aangepakt. Het kan ook zijn dat u straks (bijna) helemaal geen last meer hebt van hoofdpijn.

Over het algemeen kunt u samen met uw huisarts een half jaar zoeken naar de oplossing voor uw chronisch dagelijkse hoofdpijn. Er zijn twee soorten medicijnen die de neuroloog kan voorschrijven om te proberen de hoofdpijncirkel te doorbreken: amitriptyline en nortriptyline. De medicijnen horen tot de groep tri-cyclische antidepressiva (TCA). Het is niet helemaal bekend wat het werkingsmechanisme van het medicijn is. Neurologen hebben veel ervaring met deze medicijnen omdat ze pijnverlagend werken.

Abrupt en volledig stoppen met het bewuste medicijn is echt de enige manier om van medicatie overgebruik hoofdpijn af te komen. Doe dit altijd in overleg met uw arts.

Bij het merendeel van de patiënten wordt de chronisch dagelijkse hoofdpijn niet veroorzaakt door een teveel aan medicatie. In dat geval is het mogelijk een symptoom van een aandoening. Soms treedt chronische hoofdpijn op na een ongeval, trauma of whiplash. Ook het dragen van een verkeerde bril (of geen bril dragen terwijl deze wel nodig is), kan leiden tot dagelijkse hoofdpijn. In deze gevallen is het belangrijk de oorzaak van het probleem aan te pakken.
In veel gevallen is er helaas geen enkele oorzaak aan te wijzen en is het moeilijk om de chronisch dagelijkse hoofdpijn te behandelen.

behandelingen bij chronisch dagelijkse hoofdpijn

Veel mensen met chronisch dagelijkse hoofdpijn proberen andere behandelingen uit, zoals, fysiotherapie, acupunctuur, homeopathie of yoga. Een fysiotherapeut kan bijvoorbeeld de nek en schouders masseren en oprekken of kan u helpen om te leren ontspannen en de lichaamshouding te verbeteren.

Paramedische therapieën

Sommige mensen met migraine volgen therapieën om bewust te leren ontspannen. Ontspanningstraining kan nuttig zijn, omdat het je kan helpen de gevolgen van stress te verminderen. Stress is níet de oorzaak van migraine, maar kan wel een uitlokkende factor (trigger) zijn. Er zijn verschillende vormen van ontspanningstraining, bijvoorbeeld progressieve relaxatie, autogene training, ademhalingsoefeningen en biofeedback. Wanneer je last hebt van stijve nek- en schouderspieren dan kan fysiotherapie helpen.

Psycholoog

Ook hebben sommige mensen baat bij een psycholoog. De gevolgen van chronisch dagelijkse hoofdpijn kunnen enorm belastend zijn. Chronisch dagelijkse hoofdpijn beïnvloedt de kwaliteit van leven. Onbegrip en miskenning door de buitenwereld spelen hierbij een belangrijke rol. Niet alleen mensen zonder hoofdpijn, maar ook artsen en gezinsleden nemen de hoofdpijn niet altijd even serieus. Ook kan de chronisch dagelijkse hoofdpijn je leven gaan beheersen; je denkt er veel aan, maakt je zorgen. Soms komen mensen zelfs in een negatieve spiraal terecht. In al die gevallen kan het helpen om met behulp van een psycholoog beter te leren omgaan met je hoofdpijn.

belang leefstijl en voeding

Sommige mensen met hoofdpijn blijken gevoelig voor bepaalde voedingsstoffen, zoals suiker. In het algemeen geldt dat goede voeding ook voor mensen met chronische dagelijkse hoofdpijn van belang is. Bij een gezonde levensstijl hoort ook bewegen: minimaal een half uur per dag.
Helaas is het verband tussen bepaalde voeding en het ontstaan van hoofdpijn niet wetenschappelijke bewezen. Wanneer u vermoedt dat voeding een rol speelt, kunt u een dagboek bijhouden van wat u eet en drinkt om te kijken of er inderdaad een relatie bestaat. Dit is voor iedereen anders.

Alcoholhoudende dranken en bloedvat verwijdende medicijnen kunnen belangrijkste uitlokkers zijn van clusterhoofdpijn. Van voeding is niet bewezen dat dit clusterhoofdpijn kan uitlokken.